(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.234. అధ్యాయః 234
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
మహేశ్వరేణ పార్వతీంప్రతి దానస్య షాంగుణ్యప్తిపాదనపూర్వకం తత్ఫలకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

మహేశ్వర ఉవాచ।

ఏతదర్థమవాప్నోతి నరః ప్రేత్య శుభేక్షణే॥ ఉమోవాచ। 13-234-1(90637)
లోకసిద్ధం తు యద్ద్రవ్యం సర్వసాధారణం భవేత్।
తదదత్సర్విసామాన్యం కథం ధర్మం లభేన్నరః।
ఏవం సాధారణే ద్రవ్యే తస్య స్వత్వం కథం భవేత్॥ మహేశ్వర ఉవాచ। 13-234-2(90638)
లోకే భూతమయం ద్రవ్యం సర్వసాధారణం తథా।
తథైవ తద్దదన్మర్త్యో లభేత్పుణ్యం స తచ్ఛృణు॥ 13-234-3(90639)
దాతా ప్రతిగ్రహీతా చ దేయం సోపక్రమం తథా।
దేశకాలౌ చ యత్త్వేతద్దానం షంగుణముచ్యతే।
తేషాం సంపద్విశేషాంశ్చ కీర్త్యమానాన్నిబోధ మే॥ 13-234-4(90640)
ఆదిప్రభృతి యః శుద్ధో మనోవాక్కాయకర్మభిః। సత్యవాదీ జితక్రోధస్త్వలుబ్ధో నాభ్యసూయకః। శ్రుద్ధావానాస్తికశ్చైవక ఏవం దాతా ప్రశస్యతే॥ 13-234-5(90641)
శుద్రో దాంతో జితక్రోధస్తథా దీనకులోద్భవః।
శ్రుతచారిత్రసంపన్నస్తథా బహుకలత్రవాన్॥ 13-234-6(90642)
పంచయజ్ఞపరో నిత్యం నిర్వికారశరీరవాన్।
ఏతాన్పాత్రగుణాన్విద్ధి తాదృక్పాత్రం ప్రశస్యతే॥ 13-234-7(90643)
పితృదేవాగ్నికార్యేషు తస్య దత్తం మహాఫలం।
యద్యదర్హతి యో లోకే పాత్రం తస్య భవేచ్చ సః। ముచ్యేదాపద ఆపన్నో యేన పాత్రం తదస్య తు॥ 13-234-8(90644)
అన్నస్య క్షుధితం పాత్రం తృషితస్తు జలస్య వై।
ఏవం పాత్రేషు నానాత్వమిష్యతే పురుషం ప్రతి॥ 13-234-9(90645)
జారశ్చోరశ్చ షండశ్చ హింస్రః సమయభేదకః।
లోకవిఘ్నకరాశ్చాన్యే వర్జితవ్యాః సర్వశః ప్రియే॥ 13-234-10(90646)
పరోపఘాతాద్యద్ద్రవ్యం చౌర్యాద్వా లభ్యతే నృభిః।
నిర్దయాల్లభ్యతే యచ్చ ధూర్తభావేన వై తథా॥ 13-234-11(90647)
అధర్మాదర్థమోహాద్వా బహూనాముపరోధనాత్।
యల్లభ్యతే ధనం దేవి తదత్యంతవిగర్హితం॥ 13-234-12(90648)
తాదృశేన కృతం ధర్మం నిష్ఫలం విద్ధి భామిని।
తస్మాన్న్యాయాగతేనైవ దాతవ్యం శుభమిచ్ఛతా॥ 13-234-13(90649)
యద్యదాత్మప్రియం నిత్యం తత్తద్దేయమితి స్థితిః।
ఉపక్రమమిమం విద్ధి దాతౄణాం పరమం హితం॥ 13-234-14(90650)
పాత్రభూతం తు దూరస్థమభిగంయ ప్రసాద్య చ।
దాతా దానం తథా దద్యాద్యథా తుష్యేత తేన సః। ఏష దానవిధఇః శ్రేష్ఠః సమాహూయ తు మధ్యమః॥ 13-234-15(90651)
పూర్వం చ పాత్రతాం జ్ఞాత్వా సమాహూయ నివేద్య చ।
శౌచాచమనసంయుక్తం దాతవ్యం శ్రద్ధయా ప్రియే॥ 13-234-16(90652)
యాచితౄణాం తు పరమమాభిముఖ్యం పురస్కృతం।
సంమానపూర్వం సంగ్రాహ్యం దాతవ్యం దేశకాలయో॥ 13-234-17(90653)
అపాత్రేభ్యోపి చాన్యేభ్యో దాతవ్యం భూతిమిచ్ఛతా॥
పాత్రాణి సంపరీక్ష్యైవ దాత్రా వై నామమాత్రయా। 13-234-18(90654)
అతిశక్తయా పరం దానం యథాశక్తి తు మధ్యమం।
తృతీయం చాపరం దానం నానురూపమివాత్మనః॥ 13-234-19(90655)
యథా సంభాషితం పూర్వం దాతవ్యం తత్తథైవ చ।
పుణ్యిక్షేత్రేషు యద్దత్తం పుణ్యకాలేషు వా యథా। తచ్ఛోభనతరం విద్ధి గౌరవాద్దేశకాలయోః॥ ఉమోవాచ। 13-234-20(90656)
యశ్చ పుణ్యతమో దేశస్తథా కాలశ్చ శంస మే॥ మహేశ్వర ఉవాచ। 13-234-21(90657)
కురుక్షేత్రం మహానన్యో యశ్చ దేవర్షిసేవితః।
గిరిర్వరశ్చ తీర్థాని దేశభాగేషు పూజితః।
గ్రహీతుమీప్సితో యత్ర తత్ర దత్తం మహాఫమల్॥ 13-234-22(90658)
శరద్వసంతకాలశ్చ పుణ్యమాసస్తథైవ చ।
శుక్లపక్షశ్చ పక్షాణాం పౌర్ణమాసీ చ పర్వసు॥ 13-234-23(90659)
పితృదైవతనక్షత్రనిర్మలో దివసస్తథా।
తచ్ఛోభనతరం విద్ధి చంద్రసూర్యగ్రహే తథా॥ 13-234-24(90660)
ప్రతిగ్రహీతుర్యః కాలో మనసా కీర్తితః శుభే।
ఏవమాదిష్టకాలేషు దత్తం దానం మహద్భవేత్॥ 13-234-25(90661)
దాతా దేయం చ పాత్రం చ ఉపక్రమయుతా క్రియా।
దేశకాలం తథా తేషాం సంపచ్ఛుద్ధిః ప్రకీర్తితా॥ 13-234-26(90662)
యథైవ యుగపత్సంపత్తత్ర దానం మహద్భవేత్॥ 13-234-27(90663)
అత్యల్పమపి యద్దానమేభిః షడ్భిర్గుణైర్యుతం।
భూత్వాఽనంతం నయేత్స్వర్గం దాతారం దోషవర్జితం॥ 13-234-28(90664)
సుమహద్వాఽపి యద్దానం గుణైరేభిర్వినాకృతం।
అత్యల్పఫలనిర్యోగమఫలం వా ఫలోద్ధతం॥ ఉమోవాచ। 13-234-29(90665)
ఏవంగుణయుతం దానం దత్తం చ ఫలతాం వ్రజేత్।
తదస్తి చేన్మహద్దేయం తన్మే శంసితుమర్హసి॥ మహేశ్వర ఉవాచ। 13-234-30(90666)
తదప్యస్తి మహాభాగే నరాణాం భావదోషతః॥ 13-234-31(90667)
కృత్వా ధర్మం తు విధివత్పశ్చాత్తాపం కరోతి చేత్।
శ్లాఘయా వా యది బ్రూయాద్వృథా సంసదిం యత్కృతం॥ 13-234-32(90668)
ప్రకల్పయేచ్చ మనసా తత్ఫలం ప్రేత్యభావతః।
కర్మ ధర్మకృతం యచ్చ సతతం ఫలకాంక్షయా। ఏతత్కృతం వా దత్తం వా పరత్ర విఫలం భవేత్॥ 13-234-33(90669)
ఏతే దోషా వివర్జ్యాశ్చ దాతృభిః పుణ్యకాంక్షిభిః।
సనాతనమిదం వృత్తం సద్భిరాచరితం తథా॥ 13-234-34(90670)
అనుగ్రహాత్పరేషాం తు గృహస్థానామృణం హి తత్।
ఇత్యేవం మన ఆవిశ్య దాతవ్యం సతతం బుధైః॥ 13-234-35(90671)
ఏవమేవ కృతం నిత్యం సుకృతం తద్భవేన్మహత్।
సర్వసాధారణం ద్రవ్యమేవం దత్త్వా మహత్ఫలం॥ ॥ 13-234-36(90672)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి చతుస్త్రింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 234 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.